\u00d6zg\u00fcr Y\u00fccel Demir ve Carlos Brown<\/p>\n
Arjantin-T\u00fcrk Ticaret Odas\u0131 Ba\u015fkan\u0131 ve Genel Sekreteri.<\/p>\n
Birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce, \u00e7e\u015fitli gazetelerde yay\u0131nlanan bir makalede, Arjantinli s\u0131\u011f\u0131r \u00fcreticilerinin 1973 tarihli eski 322 say\u0131l\u0131 kararnamenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ilk canl\u0131 hayvan ihracat\u0131na haz\u0131rland\u0131klar\u0131 haberini hep beraber sevindik.<\/p>\n
Mevcut Arjantin h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan ticaretin serbestle\u015ftirilmesi ve mallar\u0131n serbest dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131n te\u015fvik edilmesi amac\u0131yla al\u0131nan bu \u00f6nlem, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ikinci s\u0131\u011f\u0131r ithalat\u00e7\u0131s\u0131 olan T\u00fcrkiye gibi \u00f6nemli bir pazarda b\u00fcy\u00fck f\u0131rsatlar olu\u015ftumakta.<\/p>\n
Ancak, m\u00fcfredat hen\u00fcz tam olarak belli de\u011fil. Bu ticari ak\u0131\u015f\u0131 konsolide etmek ayr\u0131ca f\u0131rsatlar\u0131n bo\u015fa gitmemesi i\u00e7in acil bir \u00e7\u00f6z\u00fcm gerektiren bir dizi teknik ve sa\u011fl\u0131k engelinin a\u015f\u0131lmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n
En b\u00fcy\u00fck ve en karma\u015f\u0131k engel, Arjantin’in \u015fap hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 sa\u011fl\u0131k durumudur. D\u00fcnya Hayvan Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc (OMSA\/WOAH), \u00fclkeyi \u015fap hastal\u0131\u011f\u0131ndan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olarak kabul etmektedir, ancak iki farkl\u0131 b\u00f6lge bulunmaktad\u0131r: a\u015f\u0131 yap\u0131lmadan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Patagonya ve a\u015f\u0131 yap\u0131larak ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00fclkenin geri kalan\u0131 (orta-kuzey) b\u00f6lgeleri.<\/p>\n
Sorun, Arjantin’deki s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n %97’sinin a\u015f\u0131 yap\u0131lan b\u00f6lgede bulunmas\u0131, T\u00fcrkiye’nin ise tarihsel olarak bu konuda daha sert kurallar\u0131 uygulamak istemesi ve bu stat\u00fcye sahip b\u00f6lgelerden ithalata k\u0131s\u0131tlamalar uygulamas\u0131 nedeniyle \u00a0bu tablo ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bunun \u00f6nemsiz bir konu olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmelidir. Hayvan s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Patagonya’daki \u00fcreticiler sadece i\u00e7 t\u00fcketimi kar\u015f\u0131lamaya odaklanm\u0131\u015f durumdad\u0131r ve ihracata \u00e7ok fazla bir ilgi g\u00f6stermemektedir.<\/p>\n
Bu arada T\u00fcrkiye, 2011’den sonra sa\u011fl\u0131k mevzuat\u0131n\u0131 s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rarak Avrupa normlar\u0131na uyum sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu da, Uruguay ve Brezilya gibi bu tarihten \u00f6nce anla\u015fma yapm\u0131\u015f di\u011fer \u00fclkelere k\u0131yasla Arjantin’den yap\u0131lan al\u0131mlara daha kat\u0131 ko\u015fullar getirilmesi anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n
Bu sa\u011fl\u0131k sorununa, teknik ve b\u00fcrokratik nitelikteki di\u011fer k\u00fc\u00e7\u00fck sorunlar da eklenmektedir. \u0130lk olarak, ihracat yapabilmek i\u00e7in, iki taraf\u00e7a kabul edilmi\u015f bir Uluslararas\u0131 Veteriner Sertifikas\u0131 (CVI) bulunmas\u0131 zorunludur ve \u015fu anda Arjantin ile T\u00fcrkiye aras\u0131nda canl\u0131 s\u0131\u011f\u0131rlar i\u00e7in ge\u00e7erli bir sertifika bulunmamaktad\u0131r. Hedef \u00fclkenin t\u00fcm sa\u011fl\u0131k gerekliliklerini i\u00e7ermesi gereken bu belge olmadan hi\u00e7bir i\u015flem yap\u0131lamaz.<\/p>\n
Bir di\u011fer \u00f6nemli gereklilik ise izlenebilirliktir. T\u00fcrk yetkililer, Arjantin s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u00fc baz\u0131nda de\u011fil, bireysel olarak tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131 bir eksiklik olarak g\u00f6rmektedir. T\u00fcrkiye, her hayvan\u0131n bireysel olarak i\u015faretlenmesini talep etmektedir ve Arjantin 2026’dan itibaren bireysel elektronik tan\u0131mlamaya ge\u00e7meyi planlasa da, bu eksiklik hala a\u015f\u0131lmas\u0131 gereken bir engel te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n
Son olarak, T\u00fcrk pazar\u0131 kendine \u00f6zg\u00fc bir ticari dinamik sergilemektedir. Helal etle ilgili k\u00fclt\u00fcrel ve dini nedenlerle talep \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ve istikrarl\u0131 olsa da, h\u00fck\u00fcmet ithalat\u0131 kota ve g\u00fcmr\u00fck vergileriyle y\u00f6netmektedir.<\/p>\n
2024 y\u0131l\u0131 i\u00e7in, besi i\u00e7in 600.000 ba\u015f hayvan ithalat kotas\u0131 belirlenmi\u015f ve bu kotan\u0131n y\u00f6netimi devlet kurumu olan Et ve S\u00fct Kurulu (ESK) taraf\u0131ndan merkezi olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu, T\u00fcrk \u00fcreticilerin hayvanlar\u0131 do\u011frudan se\u00e7medikleri, ESK’n\u0131n se\u00e7ip da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131 ve genellikle Brezilya ve Uruguay gibi daha d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli kaynaklara \u00f6ncelik verdi\u011fi anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n
Arjantin bu zorluklarla m\u00fccadele ederken, kom\u015fular\u0131 bu pazarda zaten yerle\u015fik akt\u00f6rler haline gelmi\u015ftir. 2010 y\u0131l\u0131ndan beri canl\u0131 s\u0131\u011f\u0131r ihra\u00e7 eden Uruguay, T\u00fcrkiye’yi ana ihracat pazar\u0131 olarak g\u00f6rmektedir ve fiyatlar\u0131n\u0131 hakl\u0131 \u00e7\u0131karan y\u00fcksek kaliteli genetik ile rekabet etmektedir. Brezilya ise ihracat\u0131n\u0131 ikiye katlam\u0131\u015f ve \u00f6nemli bir oyuncu olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n
Arjantin ve T\u00fcrkiye sa\u011fl\u0131k otoritelerinin bu engelleri a\u015fmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 biliyoruz. Ayn\u0131 \u015fekilde, Arjantin-T\u00fcrk Ticaret Odas\u0131 olarak, Arjantinli \u00fcreticiler ve T\u00fcrk ihracat\u00e7\u0131 i\u015fadamlar\u0131yla toplant\u0131lar d\u00fczenleyerek bu \u00e7abaya destek oluyor ve her iki \u00fclkenin bu engelleri a\u015fabilmesi i\u00e7in gerekli ba\u011flant\u0131lar\u0131 kuruyoruz.<\/p>\n
\u00dclkenin t\u00fcm b\u00f6lgelerinden canl\u0131 hayvan ticaretinin serbestle\u015ftirilmesi, k\u0131sa ve orta vadede m\u00fcmk\u00fcn bir senaryo. Arjantin’in T\u00fcrkiye i\u00e7in g\u00fcvenilir bir tedarik\u00e7i olarak rekabet edebilece\u011fine ve konumunu sa\u011flamla\u015ft\u0131rabilece\u011fine inan\u0131yoruz. Sa\u011fl\u0131k protokollerinin \u00e7\u00f6z\u00fclmesi, CVI’n\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131 ve izlenebilirlik konusunda bir anla\u015fmaya var\u0131lmas\u0131, ba\u015flang\u0131\u00e7taki iyimserli\u011fi her iki \u00fclke i\u00e7in somut ve faydal\u0131 bir ticaret ak\u0131\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ad\u0131mlard\u0131r.<\/p>\n